Opvoeding, Onderwijs & Overheid
Auteur:
Deze bundel bevat de voordrachten van de 10de landelijke
pedagogendag. De meeste bijdragen zijn gewijd aan het centrale
thema, namelijk de rechten, plichten en competenties van de
overheid inzake opvoedings- en onderwijsaangelegenheden.
Ieder mens heeft een fundamenteel recht op privacy, godsdienst- en gewetensvrijheid.
Vanouds wordt dit recht gekoppeld aan
opvoedingsvrijheid, het recht van ouders om hun kinderen
overeenkomstig hun waarde-oriëntaties op te voeden en te laten
onderwijzen. In toenemende mate worden bij deze koppeling
vraagtekens geplaatst. Kinderen hebben niet alleen recht op
adequate zorg, leiding en begeleiding, maar ook op opvoeding
en onderwijs die hen in staat stellen hun eigen waarde-oriëntaties te
vormen. Rechten van kinderen stellen grenzen aan de opvoedingsvrijheid van de ouders.
Vooral gedurende de laatste eeuw werd een
permanent debat gevoerd over de balans tussen de vrijheden van
ouders en kinderen, met name over de vraag wat de taak van de
overheid is ter bewaking van een juist evenwicht.
De overheid heeft zich niet kunnen onttrekken aan het voeren van
beleid in dit opzicht, bijvoorbeeld toen precies 100 jaar geleden de
kinderwetten door de Tweede Kamer werden aanvaard.
Deze bundel belicht een groot aantal aspecten van dit centrale thema
vanuit wijsgerig en historisch perspectief.
INHOUDSOPGAVE
Deel I: opvoedingsvrijheid
Empowerment en responsabilisering als positieve opvoedingsvrijheid.
Vier stellingen rond de rechten van het kind - Jan C.M. Willems
Maar de overheid mag toch geen zedenmeester zijn? Repliek op Jan Willems, Empowerment en responsabilisering als positieve opvoedingsvrijheid - Ben Vermeulen
Deel II: Overheidsbemoeienis
a. Geschiedenis
Snoeien om te bloeien. Staatsinterventie in het Latijns onderwijs onder kloosterlijke leiding (1773-1777) - Dirk Leyder
Gezins- en opvoedingsondersteuning tussen staat en gezin. Elementen voor een alternatieve historische analyse - Hans van Crombrugge
b. Filosofie
Opvoeding tot autonoom burgerschap - Annelies Borst
Pedagogische ondersteuning: het onderscheid tussen het private en het publieke voorbij – een ontologische kwestie? - Jorn Jehaes
Private financiering van het onderwijs: mag het ietsje meer zijn?
- Johan de Jong
Opstarten, ondersteunen en overhaast: Een schraal implementatiebeleid voor ICT - Bert Lambeir
‘Bezieling’ in het onderwijs: een verkenning van de droom van (neo-)liberale vormen van bestuurlijkheid - Maarten Simons
Seksuele opvoeding en de rol van de overheid - Jan Steutel & Ben Spiecker
Brede levensbeschouwelijke vorming: in het belang van ieder kind?
- Anneke de Wolff & Siebren Miedema
Deel III: Opvoeding - Onderwijs – Overheid
a. Geschiedenis
Het kind en de geestelijke volksgezondheid tijdens de Wederopbouw:
Een dag op een Medisch Opvoedkundig Bureau - Nelleke Bakker
Vanzelfsprekend verstand: discussies over intelligentietesten in Nederland vóór 1940 - Katerina Lepková & Ernst Mulder
Het Nederlandse onderwijs en de emancipatie van het joodse meisje in de negentiende eeuw - Marjoke Rietveld-van Wingerden & Johan Sturm
b. Filosofie
Voor de rechter. De communicatie in het Nederlandse en Engelse
jeugdstrafrecht - Ytje Minke Hokwerda & Ido Weijers
Wat betekent het om amoreel te zijn? - Leonie F. Le Sage
Voorschoolse pedagogiek: kinderspel? - Pauline Schreuder
Overheid en onderwijskunde: over het geloof van Thomas en het
‘nieuwe vertrouwen’ in de mens - Paul Smeyers
Hoe kan opvoeding worden georganiseerd? - Raf Vanderstraeten
Pedagogische risico’s als aanknopingspunt voor beleid? - Gert Jan Vreeke
Andere boeken binnen Pedagogiek
pedagogendag. De meeste bijdragen zijn gewijd aan het centrale
thema, namelijk de rechten, plichten en competenties van de
overheid inzake opvoedings- en onderwijsaangelegenheden.
Ieder mens heeft een fundamenteel recht op privacy, godsdienst- en gewetensvrijheid.
Vanouds wordt dit recht gekoppeld aan
opvoedingsvrijheid, het recht van ouders om hun kinderen
overeenkomstig hun waarde-oriëntaties op te voeden en te laten
onderwijzen. In toenemende mate worden bij deze koppeling
vraagtekens geplaatst. Kinderen hebben niet alleen recht op
adequate zorg, leiding en begeleiding, maar ook op opvoeding
en onderwijs die hen in staat stellen hun eigen waarde-oriëntaties te
vormen. Rechten van kinderen stellen grenzen aan de opvoedingsvrijheid van de ouders.
Vooral gedurende de laatste eeuw werd een
permanent debat gevoerd over de balans tussen de vrijheden van
ouders en kinderen, met name over de vraag wat de taak van de
overheid is ter bewaking van een juist evenwicht.
De overheid heeft zich niet kunnen onttrekken aan het voeren van
beleid in dit opzicht, bijvoorbeeld toen precies 100 jaar geleden de
kinderwetten door de Tweede Kamer werden aanvaard.
Deze bundel belicht een groot aantal aspecten van dit centrale thema
vanuit wijsgerig en historisch perspectief.
INHOUDSOPGAVE
Deel I: opvoedingsvrijheid
Empowerment en responsabilisering als positieve opvoedingsvrijheid.
Vier stellingen rond de rechten van het kind - Jan C.M. Willems
Maar de overheid mag toch geen zedenmeester zijn? Repliek op Jan Willems, Empowerment en responsabilisering als positieve opvoedingsvrijheid - Ben Vermeulen
Deel II: Overheidsbemoeienis
a. Geschiedenis
Snoeien om te bloeien. Staatsinterventie in het Latijns onderwijs onder kloosterlijke leiding (1773-1777) - Dirk Leyder
Gezins- en opvoedingsondersteuning tussen staat en gezin. Elementen voor een alternatieve historische analyse - Hans van Crombrugge
b. Filosofie
Opvoeding tot autonoom burgerschap - Annelies Borst
Pedagogische ondersteuning: het onderscheid tussen het private en het publieke voorbij – een ontologische kwestie? - Jorn Jehaes
Private financiering van het onderwijs: mag het ietsje meer zijn?
- Johan de Jong
Opstarten, ondersteunen en overhaast: Een schraal implementatiebeleid voor ICT - Bert Lambeir
‘Bezieling’ in het onderwijs: een verkenning van de droom van (neo-)liberale vormen van bestuurlijkheid - Maarten Simons
Seksuele opvoeding en de rol van de overheid - Jan Steutel & Ben Spiecker
Brede levensbeschouwelijke vorming: in het belang van ieder kind?
- Anneke de Wolff & Siebren Miedema
Deel III: Opvoeding - Onderwijs – Overheid
a. Geschiedenis
Het kind en de geestelijke volksgezondheid tijdens de Wederopbouw:
Een dag op een Medisch Opvoedkundig Bureau - Nelleke Bakker
Vanzelfsprekend verstand: discussies over intelligentietesten in Nederland vóór 1940 - Katerina Lepková & Ernst Mulder
Het Nederlandse onderwijs en de emancipatie van het joodse meisje in de negentiende eeuw - Marjoke Rietveld-van Wingerden & Johan Sturm
b. Filosofie
Voor de rechter. De communicatie in het Nederlandse en Engelse
jeugdstrafrecht - Ytje Minke Hokwerda & Ido Weijers
Wat betekent het om amoreel te zijn? - Leonie F. Le Sage
Voorschoolse pedagogiek: kinderspel? - Pauline Schreuder
Overheid en onderwijskunde: over het geloof van Thomas en het
‘nieuwe vertrouwen’ in de mens - Paul Smeyers
Hoe kan opvoeding worden georganiseerd? - Raf Vanderstraeten
Pedagogische risico’s als aanknopingspunt voor beleid? - Gert Jan Vreeke
Andere boeken binnen Pedagogiek
