Gezin, morele opvoeding en antisociaal gedrag
Auteur:
Deze bundel bevat een selectie uit de bijdragen die tijdens de 9e Landelijke Pedagogendag zijn gehouden over het thema gezin, morele opvoeding en anti-sociaal gedrag.
Het gezin is zowel een traditioneel onderwerp van pedagogisch en ontwikkelingspsycho-lo-gisch denken, als de inzet van actuele discussies. Op de opiniepagina\'s van dagbladen leest men regelmatig uitspraken over vermeende verbanden tussen iemands gezin van herkomst en crimineel of anderszins anti-sociaal gedrag.
Morele opvoeding is eveneens een gespreksonderwerp sinds het ontstaan van de pedagogiek. Opvallend is echter dat er steeds duidelijker verbanden bestaan met het ontwikke-lingspsycholo-gisch onderzoek. Tevens vraagt de relatie met het eerste trefwoord om aandacht, wat zijn de verbanden tussen de opvoeding in het gezin en de morele opvoeding?
Ook het begrippenpaar anti- en prosociaal gedrag kan in de pedagogiek bogen op een lange traditie. Over gebrek aan aandacht voor jongeren die ervaren worden als storend of bedreigend heeft men in de pedagogische wetenschappen nooit hoeven klagen. Dit boek bevat een lezenswaardige verzameling empirische, wijsgerige en historische bijdragen over verbanden tussen pro- en anti-sociaal gedrag, morele opvoeding en opvoeding in het gezin.
INHOUDSOPGAVE
ALGEMENE INLEIDINGEN
Ten geleide - Hans de Frankrijker, Hans-Jan Kuipers en René van der Veer 8
Liberale moraal en preventieve gezinsinterventie - Ger Snik en Wouter van Haaften 10
The family and criminal behavior. Historical and causal aspects - Josine Junger-Tas 19
THEORETISCH EN EMPIRISCH
Inleiding 36
De ontwikkeling van empathie in het tweede levensjaar. De invloed van gehechtheid en inductie - Ingrid van der Mark 38
Empathie, gehechtheid en morele opvoeding - Gert Jan Vreeke 43
Empathie, morele opvoeding en het hanteren van een moreel perspectief. Implicaties van onderzoek naar morele emoties - Tjeert Olthof 51
Determinanten van probleemgedrag. De rol van thuis, vrienden, school, persoons-kenmerken en morele competentie - Coralijn Nas en Marianne de Wolff 57
De identiteit van denominationele scholen. Een kloof tussen theorie en praktijk - Anneke de Wolff, Doret de Ruyter en Siebren Miedema 68
Kinderen spijbelen? Ouders op cursus! - Ingeborg Tönis en Anja Zonneveld 76
Opvoedend straffen: een delicate samenhang tussen opvoeder, kind en context.
Kritische kanttekeningen bij de praktijk van justitiële straffen voor jongeren - Marieke Eggermont 82
Feestelijke morele overdracht - Wim Westerman 89
Rehabilitatie van de homo ludens? - Bert van Oers 96
De relatie tussen ‘seks’ en ‘gender’.Verslag van en commentaar op een discussie tussen Roger Scruton en Martha Nussbaum - Leo Bijlmer 104
Constructivisme en grondslagenonderzoek. Enkele preliminaire gedachten- Raf Vanderstraeten 111
WIJSGERIG
Inleiding 120
Verschuiving van opvoedingsverantwoordelijkheid - Dorien Graas, Marijke Mootz en Rien Rouw 122
De professionalisering van de voorschoolse kinderopvang in Nederland - Wilna A.J. Meijer 130
Identiteit en werkelijkheid in een netwerksamenleving - Jan Masschelein 137
Gehechtheid en godsbeeld bij kleuters - Simone de Roos en Siebren Miedema 144
Onderwijs, marktdenken en sociale cohesie - Johan de Jong 152
Over gehoorzaamheid en liegen bij Nietzsche. De pedagogische implicaties - Stefan Ramaekers 159
Contouren van een interculturele pedagogiek - Simen Kooi 166
Over de onmogelijkheid van subliem onderwijs. Lyotard en de pedagogische opdracht van het onderwijs - Peter Langerak 173
Pedagogische en psychologische wetenschap tijdens het interbellum. ‘Interdisciplinariteit’ avant-la-lettre - Ivo van Hilvoorde 180
HISTORISCH
Inleiding 190
Opvoeding onder het regime van de strafrechtelijke kinderwet - Jan Noordman 192
De excessen van een tiental meisjes’. Reacties op de geweldsuitbarsting in het Zeister rijksopvoedingsgesticht in 1924 en
gestichtspedagogische ontwikkelingen tijdens het interbellum in Nederland - Jan-Wilm Delicat 198
Herstel en opvoeding. Christelijk herstellingsoord ‘Bethanië’ te Zeist, 1873-1914 - Gert Jan van Rijn 206
Fijnen tegen groven, kalen tegen schooiers. Onderling geweld onder jongeren in Nederlandse jeugdherinneringen uit de 19e en 20e eeuw - Hugo Röling 213
Mon ami, monsieur Decroly’. De rol van de biografie in de pedagogische wetenschapsgeschiedenis - Marc Depaepe en Frank Simon 221
Familieleven (1940 - 1946). Een episode uit de geschiedenis van de gezinseducatie in Vlaanderen - Hans van Crombrugge 228
Demoralisering van het vaderschap? Een gezinshistorische beschouwing - Hans de Frankrijker 235
Joods onderwijs in het midden van de negentiende eeuw.Tussen identiteit en sociale cohesie - Marjoke Rietveld-van Wingerden 243
De auteurs 253
Andere boeken binnen Pedagogiek
Het gezin is zowel een traditioneel onderwerp van pedagogisch en ontwikkelingspsycho-lo-gisch denken, als de inzet van actuele discussies. Op de opiniepagina\'s van dagbladen leest men regelmatig uitspraken over vermeende verbanden tussen iemands gezin van herkomst en crimineel of anderszins anti-sociaal gedrag.
Morele opvoeding is eveneens een gespreksonderwerp sinds het ontstaan van de pedagogiek. Opvallend is echter dat er steeds duidelijker verbanden bestaan met het ontwikke-lingspsycholo-gisch onderzoek. Tevens vraagt de relatie met het eerste trefwoord om aandacht, wat zijn de verbanden tussen de opvoeding in het gezin en de morele opvoeding?
Ook het begrippenpaar anti- en prosociaal gedrag kan in de pedagogiek bogen op een lange traditie. Over gebrek aan aandacht voor jongeren die ervaren worden als storend of bedreigend heeft men in de pedagogische wetenschappen nooit hoeven klagen. Dit boek bevat een lezenswaardige verzameling empirische, wijsgerige en historische bijdragen over verbanden tussen pro- en anti-sociaal gedrag, morele opvoeding en opvoeding in het gezin.
INHOUDSOPGAVE
ALGEMENE INLEIDINGEN
Ten geleide - Hans de Frankrijker, Hans-Jan Kuipers en René van der Veer 8
Liberale moraal en preventieve gezinsinterventie - Ger Snik en Wouter van Haaften 10
The family and criminal behavior. Historical and causal aspects - Josine Junger-Tas 19
THEORETISCH EN EMPIRISCH
Inleiding 36
De ontwikkeling van empathie in het tweede levensjaar. De invloed van gehechtheid en inductie - Ingrid van der Mark 38
Empathie, gehechtheid en morele opvoeding - Gert Jan Vreeke 43
Empathie, morele opvoeding en het hanteren van een moreel perspectief. Implicaties van onderzoek naar morele emoties - Tjeert Olthof 51
Determinanten van probleemgedrag. De rol van thuis, vrienden, school, persoons-kenmerken en morele competentie - Coralijn Nas en Marianne de Wolff 57
De identiteit van denominationele scholen. Een kloof tussen theorie en praktijk - Anneke de Wolff, Doret de Ruyter en Siebren Miedema 68
Kinderen spijbelen? Ouders op cursus! - Ingeborg Tönis en Anja Zonneveld 76
Opvoedend straffen: een delicate samenhang tussen opvoeder, kind en context.
Kritische kanttekeningen bij de praktijk van justitiële straffen voor jongeren - Marieke Eggermont 82
Feestelijke morele overdracht - Wim Westerman 89
Rehabilitatie van de homo ludens? - Bert van Oers 96
De relatie tussen ‘seks’ en ‘gender’.Verslag van en commentaar op een discussie tussen Roger Scruton en Martha Nussbaum - Leo Bijlmer 104
Constructivisme en grondslagenonderzoek. Enkele preliminaire gedachten- Raf Vanderstraeten 111
WIJSGERIG
Inleiding 120
Verschuiving van opvoedingsverantwoordelijkheid - Dorien Graas, Marijke Mootz en Rien Rouw 122
De professionalisering van de voorschoolse kinderopvang in Nederland - Wilna A.J. Meijer 130
Identiteit en werkelijkheid in een netwerksamenleving - Jan Masschelein 137
Gehechtheid en godsbeeld bij kleuters - Simone de Roos en Siebren Miedema 144
Onderwijs, marktdenken en sociale cohesie - Johan de Jong 152
Over gehoorzaamheid en liegen bij Nietzsche. De pedagogische implicaties - Stefan Ramaekers 159
Contouren van een interculturele pedagogiek - Simen Kooi 166
Over de onmogelijkheid van subliem onderwijs. Lyotard en de pedagogische opdracht van het onderwijs - Peter Langerak 173
Pedagogische en psychologische wetenschap tijdens het interbellum. ‘Interdisciplinariteit’ avant-la-lettre - Ivo van Hilvoorde 180
HISTORISCH
Inleiding 190
Opvoeding onder het regime van de strafrechtelijke kinderwet - Jan Noordman 192
De excessen van een tiental meisjes’. Reacties op de geweldsuitbarsting in het Zeister rijksopvoedingsgesticht in 1924 en
gestichtspedagogische ontwikkelingen tijdens het interbellum in Nederland - Jan-Wilm Delicat 198
Herstel en opvoeding. Christelijk herstellingsoord ‘Bethanië’ te Zeist, 1873-1914 - Gert Jan van Rijn 206
Fijnen tegen groven, kalen tegen schooiers. Onderling geweld onder jongeren in Nederlandse jeugdherinneringen uit de 19e en 20e eeuw - Hugo Röling 213
Mon ami, monsieur Decroly’. De rol van de biografie in de pedagogische wetenschapsgeschiedenis - Marc Depaepe en Frank Simon 221
Familieleven (1940 - 1946). Een episode uit de geschiedenis van de gezinseducatie in Vlaanderen - Hans van Crombrugge 228
Demoralisering van het vaderschap? Een gezinshistorische beschouwing - Hans de Frankrijker 235
Joods onderwijs in het midden van de negentiende eeuw.Tussen identiteit en sociale cohesie - Marjoke Rietveld-van Wingerden 243
De auteurs 253
Andere boeken binnen Pedagogiek
